ارزیابی ژئوشیمیایی پتانسیل لیتیوم در مناطق منتخب ایران
کد مقاله : 1064-IMEC15 (R3)
نویسندگان
محمد قپانوری *، علی اصغر عسگری نژاد، کوروش قلی پور
ایمن سازان تدبیر پارس
چکیده مقاله
لیتیوم عنصری استراتژیک در زنجیره فناوری‌های نوین انرژی، به‌ویژه در تولید باتری‌های لیتیومی از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار است. تنوع زمین‌شناسی و گسترش پهنه‌های تبخیری، رسوبی و سنگ‌های آذرین در ایران، زمینه مناسبی برای بررسی پتانسیل منابع مختلف این عنصر فراهم می‌کند. در این تحقیق، پس از بررسی مطالعات پیشین، نقشه‌های زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی، مناطق امیدبخش برای مطالعات صحرایی انتخاب شدند. طی عملیات صحرایی، از کفه‌های رسی، شورابه‌ها، رسوبات و سنگ‌های مرتبط با بوکسیت نمونه‌برداری شد. طی بازدید صحرایی 51 نمونه برداشت شد که نتایج ژئوشیمیایی آنها نشان می‌دهد بیشترین غلظت لیتیوم در نمونه‌های بوکسیتی معدن آلومینای جهان‌آباد جاجرم، بین ppm 496 الیppm 547 است. در همین محدوده، نمونه‌های مرتبط با آلتراسیون مقادیر قابل توجهی تا 395 ppm نشان می‌دهند. در روستای سرتخت، غلظت لیتیوم در برخی رسوبات به بیش از 100 ppm و در روستای قلی حدود 46 ppm است. در کفه‌های نمکی طرود مقادیر 20 تا 41 ppm و در شیل‌های آهکی چاه‌جام حدود 48 ppm غلظت لیتیوم اندازه‌گیری شد. شورابه‌های حاج‌علیقلی دارای 9.4 تا12.5 ppm لیتیوم هستند، اما نسبت بالای Mg/Li نشان‌دهنده محدودیت بالقوه این محیط از نظر فرآوری است. در کفه نمکی غرب معدن کالیکافی نیز غلظت 25.2 تا 36 ppm لیتیوم در کنار نسبت Mg/Li حدود 554 تا 569 مشاهده شد. بر اساس نتایج اکتشاف مقدماتی، محدوده جهان‌آباد و سرتخت به‌عنوان مهم‌ترین اهداف برای اکتشاف تفصیلی و دیگر مناطق به‌عنوان اهداف نیازمند مطالعات تکمیلی معرفی شدند. نتایج این پژوهش با اولویت‌بندی مناطق دارای پتانسیل بالاتر از نظر تمرکز لیتیوم می‌تواند مبنایی برای هدف‌گذاری و هدایت مراحل بعدی اکتشاف بر نواحی مستعد لیتیوم باشد.
کلیدواژه ها
اکتشاف ژئوشیمیایی لیتیوم، بوکسیت، جهان‌آباد جاجرم، پلایا حاج‌علیقلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی