بررسی تأثیر روش انفجار بر پایداری پله‌های موضعی در معدن بوکسیت زو با استفاده از ضریب F4 در سیستم SMR
کد مقاله : 1009-IMEC15 (R2)
نویسندگان
بیژن شیردل *1، سید ابوالفضل کهنه1، پیمان آذری اصل2، حسین داودی1
1شرکت کانی کاوان شرق
2شرکت آلومینای ایران
چکیده مقاله
سیستم رده‌بندی توده شیب (SMR) یکی از روش‌های متداول ارزیابی پایداری شیروانی‌های سنگی است که با اعمال چهار ضریب تعدیل (F1 تا F4) بر امتیاز پایه RMR، اثر هندسه ناپیوستگی‌ها و روش حفاری/انفجار را لحاظ می‌کند. ضریب F4، وابسته به روش حفاری و انفجار، می‌تواند امتیاز نهایی SMR را تا ۲۳ واحد (از +۱۵ تا -۸) تغییر دهد و طبقه پایداری را از حالت «پایدار» به «نسبتاً ناپایدار» یا برعکس جابه‌جا کند. در این پژوهش، با استفاده از داده‌های برداشت صحرایی از ۱۲ خط برداشت در چهار بلوک معدنی زو (زو ۱ تا ۴) و با تمرکز بر دیواره‌های سازندهای شمشک و الیکا، تأثیر چهار سناریوی انفجار (نامناسب، معمولی، آرام و پیش‌شکافی) بر امتیاز نهایی SMR و طبقه پایداری پله‌های موضعی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد در دیواره شمشک، تغییر از انفجار نامناسب (F4=-8) به پیش‌شکافی (F4=+10) می‌تواند امتیاز SMR را تا ۱۸ واحد افزایش دهد و در برخی خطوط، طبقه پایداری را از «نسبتاً ناپایدار» به «پایدار» ارتقا دهد. در دیواره الیکا، تغییر از انفجار معمولی (F4=0) به پیش‌شکافی (F4=+10) به‌طور میانگین حدود ۱۰ واحد افزایش امتیاز SMR ایجاد می‌کند، اما در SMR پایه کمتر از ۳۰، طبقه پایداری همچنان در محدوده IV یا V باقی می‌ماند. بر پایه یافته‌ها، استفاده از انفجار کنترل‌شده (پیش‌شکافی یا انفجار آرام) در پله‌هایی با SMR پایه کمتر از ۴۰ می‌تواند به‌عنوان اقدام مکمل برای کاهش آسیب انفجار و بهبود پایداری موضعی مطرح شود؛ با این حال، جایگزینی کامل پایدارسازی مکانیکی تنها پس از تحلیل سینماتیکی، تحلیل تعادل حدی یا مدل‌سازی عددی قابل توصیه است.
کلیدواژه ها
روش انفجار، پایداری پله، معدن بوکسیت زو، پیش‌شکافی، رده‌بندی توده شیب
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی